Trong môi trường công nghiệp và sản xuất hiện đại, ranh giới giữa an toàn và tai nạn rất mong manh. Việc không nhận diện sớm các nguy cơ mất an toàn tại nơi làm việc như thao tác sai sót của người vận hành cầu trục, khoảnh khắc bất cẩn trong hầm kín, hay sự chủ quan khi tiếp xúc với hóa chất độc hại, đều có thể dẫn đến những thảm kịch không thể vãn hồi. Chính vì tính chất rủi ro cực kỳ cao này, pháp luật Việt Nam đã quy định rất rõ ràng về những đầu việc có tính chất nguy hiểm. Việc nắm vững và tuân thủ tuyệt đối các quy định này không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là nền tảng bảo vệ sinh mạng con người và duy trì tính liên tục của doanh nghiệp.
Tại sao cần phải nắm rõ các công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về ATLĐ?
Sự chủ quan luôn phải trả giá bằng những tổn thất lớn. Đối với các nhà quản lý, chủ doanh nghiệp, việc nhận diện chính xác các đầu việc mang tính rủi ro cao là bước đầu tiên trong việc xây dựng một hệ thống phòng ngừa tai nạn hiệu quả.
Quy định của pháp luật và rủi ro pháp lý
Theo Nghị định 44/2016/NĐ-CP (và các văn bản sửa đổi, bổ sung) của Chính phủ, người trực tiếp làm những công việc thuộc Nhóm 3 bắt buộc phải tham gia các khóa huấn luyện an toàn lao động chuyên sâu và được cấp chứng chỉ trước khi trực tiếp đảm nhận vị trí.
Sự thiếu hiểu biết về luật pháp không phải là lý do để miễn trừ trách nhiệm. Nếu doanh nghiệp, nhà máy trong các khu công nghiệp hay ban quản lý tòa nhà phớt lờ quy định này, cái giá phải trả không chỉ dừng lại ở những án phạt hành chính nặng nề từ các đợt thanh tra của cơ quan chức năng. Nghiêm trọng hơn, khi tai nạn xảy ra, người đứng đầu doanh nghiệp hoàn toàn có thể phải đối mặt với trách nhiệm hình sự.
Đảm bảo an toàn, tối ưu năng suất cho doanh nghiệp
Máy móc dù hiện đại đến đâu cũng không thể phát huy tác dụng, thậm chí trở thành mối nguy hiểm trực tiếp, nếu được vận hành bởi những cá nhân thiếu kiến thức.
Cùng với việc đo kiểm môi trường và phân loại lao động theo đúng điều kiện thực tế, khi nhân sự hiểu rõ bản chất rủi ro, làm chủ được các quy trình khắt khe, họ sẽ tự tin thao tác, giảm thiểu sai hỏng và thời gian chết của dây chuyền. Thiệt hại vô hình từ việc suy giảm năng suất khi có sự cố còn lớn hơn gấp nhiều lần so với chi phí tổ chức các khóa học phòng ngừa ban đầu.
Danh mục 32 công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về ATLĐ (Nhóm 3)
Để giúp các doanh nghiệp dễ dàng đối chiếu, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội đã ban hành Thông tư 06/2020/TT-BLĐTBXH, quy định chi tiết 32 đầu mục công việc mang tính chất nguy hiểm cao (Nhóm 3). Đây là những môi trường tiềm ẩn rủi ro tai nạn nghiêm trọng nếu không tuân thủ quy trình.
(Lưu ý cập nhật 2026: Tính đến giữa năm 2026, cơ quan chức năng đang lấy ý kiến cho Dự thảo Thông tư mới nhằm tiếp tục mở rộng danh mục này, dự kiến bổ sung thêm các khu vực như bếp ăn tập thể quy mô lớn. Tuy nhiên, tại thời điểm hiện tại, Thông tư 06/2020 vẫn là căn cứ pháp lý chính thức được áp dụng).
Dưới đây là danh sách đầy đủ, kèm theo giải thích chi tiết về bản chất rủi ro:
| STT | Tên Công Việc Yêu Cầu Nghiêm Ngặt Về ATLĐ | Giải Thích/Rủi Ro Đặc Thù |
|---|---|---|
| 1 | Chế tạo, lắp ráp, vận hành, bảo dưỡng, sửa chữa, tháo dỡ, kiểm tra, kiểm định kỹ thuật các loại máy, thiết bị, vật tư có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn vệ sinh lao động. | Bao gồm thiết bị nâng hạ (cần trục, pa lăng), thiết bị áp lực (nồi hơi, bình nén khí). Rủi ro cao về đứt cáp, rơi tải, nổ áp lực gây tai nạn hàng loạt. |
| 2 | Trực tiếp sản xuất, sử dụng, bảo quản, vận chuyển hóa chất nguy hiểm, độc hại theo phân loại của Hệ thống hài hòa toàn cầu về phân loại và ghi nhãn hóa chất. | Đòi hỏi kiến thức về tương tác hóa học, xử lý rò rỉ. Nguy cơ ngộ độc cấp tính, bỏng hóa chất, cháy nổ hoặc ảnh hưởng sức khỏe lâu dài. |
| 3 | Thử nghiệm, sản xuất, sử dụng, bảo quản, vận chuyển các loại vật liệu nổ công nghiệp. | Công việc yêu cầu tính chính xác tuyệt đối và kiểm soát chặt chẽ tĩnh điện, ma sát. Sai sót nhỏ cũng dẫn đến thảm họa nổ diện rộng. |
| 4 | Vận hành, bảo dưỡng, sửa chữa, tháo dỡ, kiểm tra, giám sát hoạt động máy, thiết bị thi công xây dựng. | Liên quan đến máy xúc, máy ủi, cẩu tháp, máy ép cọc. Rủi ro va đập, máy lật, kẹp người do điểm mù hoặc mất kiểm soát thiết bị cơ giới nặng. |
| 5 | Lắp ráp, vận hành, sửa chữa, bảo dưỡng, vệ sinh các loại máy mài, cưa, máy phay, máy bào, máy tiện, máy uốn, máy ép, máy đột dập. | Rủi ro kẹt chi tiết cơ thể (tay, áo, tóc) vào máy đang hoạt động, phôi văng trúng mắt, chấn thương nghiêm trọng nếu không có che chắn chuẩn. |
| 6 | Làm công việc đúc, luyện kim; cán, kéo, ép, bọc, dập kim loại; mạ, làm sạch bề mặt kim loại; chế biến kim loại. | Nguy cơ bỏng nhiệt độ cao từ kim loại nóng chảy, ngạt khí độc và phơi nhiễm hóa chất tẩy rửa (axit, xút) trong quá trình mạ, làm sạch. |
| 7 | Thi công xây dựng, lắp đặt, sửa chữa, bảo dưỡng, tháo dỡ các công trình xây dựng. | Bao gồm đào móng, đổ bê tông, làm thép. Rủi ro sập dàn giáo, vật liệu rơi từ trên cao, điện giật do hệ thống điện tạm bợ. |
| 8 | Làm việc trên cao cách mặt bằng làm việc từ 2 mét trở lên, trên sàn công tác di động, nơi cheo leo nguy hiểm. | Thi công mái, vệ sinh kính tòa nhà, lau dọn bồn chứa. Nguy cơ rơi ngã tử vong nếu không sử dụng dây đai an toàn đúng cách. |
| 9 | Làm việc trên sông, trên biển, lặn dưới nước. | Xây dựng cầu cảng, nạo vét thủy luồng, lặn hàn ống. Rủi ro đuối nước, bệnh giảm áp, dòng chảy mạnh cuốn trôi. |
| 10 | Làm việc trong hầm lò, nơi thiếu dưỡng khí, không gian hạn chế (hầm, đường hầm, hố, giếng ngầm, bồn, bể…). | Làm sạch bồn hóa chất, thông cống ngầm. Rủi ro ngạt khí độc, thiếu oxy đột ngột, nổ khí, khó khăn trong công tác cứu hộ khẩn cấp. |
| 11 | Khảo sát, thăm dò, khai thác, chế biến khoáng sản, dầu khí. | Môi trường làm việc khắc nghiệt. Nguy cơ sập hầm lò, bục nước, cháy nổ khí, phơi nhiễm các loại bụi nguy hiểm. |
| 12 | Trực tiếp vận hành tàu hỏa, tàu điện, phương tiện giao thông đường thủy; lái xe ô tô, xe máy thi công cơ giới. | Yêu cầu sự tập trung cao độ và xử lý tình huống nhanh. Rủi ro tai nạn giao thông nghiêm trọng do mệt mỏi, mất phanh, sai làn. |
| 13 | Sản xuất, lắp ráp, sửa chữa, bảo dưỡng, kiểm tra xe ô tô, các phương tiện giao thông khác. | Làm việc dưới gầm xe, thao tác với linh kiện nặng, hệ thống điện áp cao. Rủi ro xe sập đè, kẹp tay chân, giật điện. |
| 14 | Làm việc trong môi trường có bức xạ ion hóa, bức xạ hạt nhân, môi trường điện từ trường cường độ cao. | Vận hành máy soi chụp công nghiệp, khu vực trạm phát sóng. Nguy cơ ảnh hưởng hệ miễn dịch, biến đổi tế bào nếu vượt quá liều chiếu xạ cho phép. |
| 15 | Khảo sát, thi công, lắp đặt, vận hành, bảo dưỡng, sửa chữa, thí nghiệm mạng lưới điện, thiết bị điện. | Môi trường điện cao thế, trung thế. Rủi ro điện giật chết người, bỏng hồ quang điện khi thao tác sai quy trình cắt điện an toàn. |
| 16 | Cưa, xẻ, khai thác gỗ; đốn hạ cây; trèo cây tỉa cành. | Sử dụng cưa máy, làm việc trên địa hình dốc. Nguy cơ cây đè, chấn thương nặng do cưa bật ngược, té ngã từ cây cao. |
| 17 | Sản xuất, chế biến giấy, bột giấy, các sản phẩm từ gỗ. | Thao tác với máy nghiền, máy cuộn, hóa chất tẩy trắng. Rủi ro cuốn tay vào lô cuốn giấy, cháy nổ bụi mùn cưa, ngộ độc hóa chất. |
| 18 | Vận hành máy, thiết bị chế biến vật liệu xây dựng, sành sứ, thủy tinh. | Vận hành lò nung, máy nghiền đá. Nguy cơ bỏng nhiệt từ lò nung, mắc bệnh bụi phổi silic do hít phải bụi mịn, mảnh vỡ thủy tinh cắt. |
| 19 | Vận hành máy, thiết bị sản xuất, chế biến cao su, nhựa. | Máy đùn, máy ép nhựa sinh nhiệt lượng cao. Rủi ro bỏng do vật liệu nóng chảy, hít khí độc phát sinh trong quá trình gia nhiệt. |
| 20 | Vận hành thiết bị sản xuất, chế biến phân bón, thuốc bảo vệ thực vật. | Tiếp xúc hóa chất nông nghiệp đậm đặc. Rủi ro ngộ độc cấp tính, ô nhiễm môi trường nếu rò rỉ, sự cố tại các kho chứa hóa chất. |
| 21 | Công việc liên quan đến giết mổ gia súc, gia cầm. | Môi trường trơn trượt, sử dụng dao sắc nhọn, thiết bị cắt pha thịt cơ giới. Rủi ro chấn thương sắc bén, lây nhiễm bệnh từ động vật. |
| 22 | Làm việc tại các trạm phân phối, pha chế nhiên liệu, khí đốt, trạm xăng. | Môi trường có rủi ro cháy nổ cao độ. Chỉ cần một tia lửa tĩnh điện nhỏ hoặc vi phạm quy định an toàn cũng có thể gây hỏa hoạn lớn. |
| 23 | Sản xuất, chế biến xi măng, thạch cao. | Môi trường rất nhiều bụi, vận hành lò quay nhiệt độ cao, băng tải lớn. Rủi ro bệnh đường hô hấp, tai nạn do băng tải cuốn kẹt. |
| 24 | Xử lý rác thải, nước thải, vệ sinh môi trường, hút bể phốt, thông tắc cống. | Thường xuyên làm việc trong không gian hạn chế, tiếp xúc mầm bệnh sinh học, khí độc sinh ra từ quá trình phân hủy chất thải. |
| 25 | Làm việc trong các cơ sở giặt là công nghiệp. | Môi trường nóng ẩm, tiếng ồn lớn, sử dụng hóa chất giặt tẩy công nghiệp, vận hành thiết bị công suất lớn. Rủi ro bỏng hơi nước, bỏng hóa chất. |
| 26 | Vận hành, bảo dưỡng thiết bị nén, ép, chưng cất hóa chất lỏng, khí. | Vận hành tháp chưng cất, bình nén khí công nghiệp. Nguy cơ nổ vỡ thiết bị do quá áp, rò rỉ khí độc hoặc khí dễ cháy quy mô lớn. |
| 27 | Trực tiếp chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ. | Đối mặt với hỏa hoạn, sập đổ công trình, khí độc. Đòi hỏi thể lực, kỹ năng sinh tồn và sử dụng thành thạo các thiết bị thở độc lập. |
| 28 | Tiếp xúc trực tiếp với vi sinh vật gây bệnh (y tế, thú y). | Lấy mẫu xét nghiệm, xử lý chất thải y tế có nguy cơ lây nhiễm. Rủi ro phơi nhiễm các loại virus, vi khuẩn nguy hiểm qua kim tiêm, dịch tiết. |
| 29 | Công việc liên quan đến kiểm soát không lưu, dẫn đường hàng không. | Yêu cầu sự tập trung tuyệt đối. Rủi ro thảm họa hàng không do nhầm lẫn tín hiệu, mệt mỏi hệ thần kinh, hoặc lỗi hệ thống điều phối. |
| 30 | Sản xuất, lắp đặt, sửa chữa, bảo trì thang máy, thang cuốn. | Làm việc trong giếng thang sâu, khu vực có các bộ phận cơ khí chuyển động liên tục. Rủi ro rơi ngã vào giếng thang, kẹp người vào thiết bị. |
| 31 | Vận hành, sửa chữa, bảo dưỡng máy đánh cá, ngư cụ chuyên dụng. | Vận hành tời lưới, thiết bị kéo cá trên tàu chòng chành. Rủi ro bị tời cuốn, ngã xuống biển trong điều kiện thời tiết xấu. |
| 32 | Các công việc hàn, cắt kim loại. | Thao tác sinh nhiệt, tia lửa văng bắn cường độ cao. Nguy cơ cháy nổ từ xỉ hàn, tổn thương võng mạc do tia bức xạ, hít phải khói hàn độc hại. |
Hậu quả khôn lường khi giao việc cho nhân sự chưa qua đào tạo
Hãy thử hình dung việc thuê một thợ tự do để hàn cắt trên đỉnh bồn chứa nhiên liệu mà không có giấy phép làm việc an toàn. Đó không phải là đang thực hiện công việc, mà là đang đặt tính mạng vào vòng nguy hiểm. Khi bỏ qua việc đào tạo bài bản, doanh nghiệp sẽ phải đối mặt với:
- Rủi ro thương vong: Sự thiếu hiểu biết về quy trình vận hành thiết bị, thiếu kỹ năng xử lý sự cố trong không gian hạn chế hay không biết cách phòng tránh hóa chất độc hại, sẽ trực tiếp dẫn đến tai nạn nghiêm trọng cho người thực hiện.
- Tổn thất tài chính: Một vụ tai nạn xảy ra không chỉ kéo theo chi phí bồi thường y tế, tử tuất cho nạn nhân mà còn bao gồm chi phí sửa chữa thiết bị, đền bù thiệt hại do dây chuyền sản xuất bị đình trệ, cùng mức phạt hành chính rất nặng.
- Vướng mắc pháp lý: Pháp luật quy định chặt chẽ về trách nhiệm của người sử dụng lao động. Nếu để xảy ra tai nạn do lỗi chủ quan (không tổ chức huấn luyện, không cung cấp phương tiện bảo hộ cá nhân đạt chuẩn), người đứng đầu doanh nghiệp hoàn toàn có thể bị khởi tố.
- Khủng hoảng uy tín thương hiệu: Một sự cố về an toàn lao động có thể ngay lập tức lan truyền rộng rãi. Hình ảnh một doanh nghiệp quản lý lỏng lẻo sẽ khiến đối tác quay lưng, khách hàng e ngại và gây ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng.
Giải pháp huấn luyện Nhóm 3 toàn diện tại SHS Việt Nam
Thấu hiểu sự cấp thiết của việc chuẩn hóa kỹ năng cho người lao động, SHS VIỆT NAM tự hào là đơn vị cung cấp các giải pháp toàn diện về An toàn, Sức khỏe và Môi trường, hỗ trợ doanh nghiệp tuân thủ pháp luật và phát triển bền vững. Chúng tôi mang đến sự thay đổi thực sự trong nhận thức và thao tác của học viên thông qua:
- Năng lực pháp lý vững chắc: SHS Việt Nam hoạt động dưới sự cấp phép chính thức của Cục An toàn lao động (Giấy chứng nhận hạng C số 51/2025/GCN). Doanh nghiệp hoàn toàn an tâm về tính hợp lệ của chứng chỉ, đảm bảo hồ sơ chuẩn mực trong các kỳ thanh tra.
- Cơ sở vật chất thực hành vượt trội: Học viên được trực tiếp thao tác tại Trung tâm thực hành quy mô lớn (105 Quang Tiến, Đại Mỗ, Hà Nội) với thiết bị thực tế như pa lăng, cần trục, mô hình không gian hạn chế và thực hành sơ cấp cứu trực quan.
- Kinh nghiệm thực tiễn phong phú: Đội ngũ giảng viên tại SHS đã từng xử lý hàng ngàn tình huống tại hiện trường. Bài giảng được thiết kế chuyên biệt sát với đặc thù của từng nhà máy. Chúng tôi vinh dự đồng hành cùng các doanh nghiệp lớn như Vingroup, Bệnh viện Bạch Mai, Mobifone, ABB và 3M.
- Dịch vụ chuyên nghiệp, tận tâm: Từ khâu tư vấn, bố trí lịch học linh hoạt (tại trung tâm hoặc trực tiếp tại nhà máy) đến quy trình cấp chứng chỉ nhanh gọn, SHS luôn đặt tiến độ sản xuất của khách hàng lên hàng đầu.
Đừng để hệ thống vận hành của bạn tồn tại những lỗ hổng rủi ro. Hãy để SHS Việt Nam đồng hành cùng bạn thiết lập môi trường làm việc an toàn. Liên hệ ngay để nhận lộ trình đào tạo an toàn nhóm 3 chi tiết và tối ưu chi phí!
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Công việc nào thuộc Nhóm 3 theo Thông tư 06/2020/TT-BLĐTBXH? Nhóm 3 bao gồm 32 danh mục công việc có tính rủi ro cao như: vận hành thiết bị nâng hạ, thiết bị áp lực, làm việc trên cao, không gian hạn chế, công việc liên quan đến điện, hóa chất, vật liệu nổ và các thao tác hàn cắt.
Chứng chỉ huấn luyện Nhóm 3 có thời hạn bao lâu? Thẻ (chứng chỉ) dành cho Nhóm 3 có thời hạn là 02 năm kể từ ngày cấp. Người lao động cần tham gia huấn luyện định kỳ để gia hạn trước khi thẻ cũ hết hiệu lực.
SHS Việt Nam có hỗ trợ đào tạo trực tiếp tại nhà máy không? Có. Nhằm duy trì nhịp độ sản xuất, SHS cung cấp dịch vụ cử chuyên gia đến trực tiếp nhà máy, xí nghiệp để giảng dạy lý thuyết và thực hành trên chính hệ thống máy móc của khách hàng.
Tính pháp lý của dịch vụ huấn luyện tại SHS Việt Nam như thế nào? Công ty CP Tư vấn và Dịch vụ SHS Việt Nam sở hữu Giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động Hạng C số 51/2025/GCN do Cục An toàn lao động cấp. Chúng tôi có pháp nhân rõ ràng, trung tâm thực hành quy chuẩn và đội ngũ giảng viên đạt chuẩn quy định.
Việc thực hiện các quy định về an toàn không phải là rào cản hành chính, mà là phương pháp quản trị cốt lõi để bảo vệ nguồn nhân lực và tài sản. Tai nạn không phân biệt quy mô doanh nghiệp; chi phí khắc phục hậu quả luôn lớn hơn rất nhiều so với sự đầu tư phòng ngừa. Hãy bắt đầu ngay việc rà soát các vị trí làm việc tại phân xưởng, đối chiếu với luật định và trang bị kỹ năng thực hành chuẩn mực cho đội ngũ. Tuân thủ nghiêm ngặt ngay từ đầu là cách duy nhất để doanh nghiệp tăng trưởng an toàn và bền vững.
